ŠTA NAKON REGISTRACIJE?
Radi bolje informisanosti svih onih koji su odlučili da učestvuju u procesu privatizacije, a radi se o preko 90 odsto Čelinačana, nameće se potreba detaljnijeg objašnjenja postupaka koji slijede nakon procesa registracije.
Po završetku procesa registracije Vlada Republike Srpske određuje broj osnovnih vaučera koji se dodjeljuje po osnovu državljanstva svim licima koja su se registrovala za učešće u procesu privatizacije.
U međuvremenu su Ministarstvo odbrane RS i Ministarstvo za pitanje boraca, žrtava rata i rada dostavili Direkciji evidenciju lica koja imaju pravo na dodatni broj vaučera, prečišćenu od strane boračkih organizacija opština. Na osnovu ove evidencije i Odluke Vlade RS vrši se dodjela dodatnog broja vaučera svim kategorijama koje na njih imaju pravo.
Sljedeći korak je otvaranje jedinstvenih privatizacionih računa građana na kojima će biti evidentiran osnovni i dodatni broj vaučera kojima će raspolagati vlasnik računa, odnosno emisija vaučera. Jedinstveni privatizacioni računi se otvaraju u filijalama Službe platnog prometa u onom gradu gdje se osoba registrovala ili gdje je pri registraciji navela da se račun otvori. Na jedinstvenim privatizacionim računima posebno će biti evidentiran broj vaučera a posebno iznos kupona stare devizne štednje za one koji ih budu koristili. Da bi bilo jasnije možemo ove račune uporediti sa tekućim računima koje građani imaju kod banaka.
Poslije otvaranja JPR vrši se distribucija kontrolnih izvoda. Svim licima kojima je otvoren jedinstveni privatizacioni račun, na adresu naznačenu prilikom registracije šalje se kontrolni izvod.
Na kontrolnom izvodu se pojedinačno po svakom osnovu iskazuje broj vaučera kojima neko raspolaže, što neće biti slučaj sa narednim izvodima sa jedinstvenih privatizacionih računa na kojima će se broj vaučera iskazivati zbirno. Broj vaučera na kontrolnom izvodu pojedinačno je iskazan zbog mogućih grešaka ili neprav
ilnosti kod dodjele pojedinih kategorija vaučera, te prava na žalbu lica koja učestvuju u ovom procesu. Na poleđini kontrolnog izvoda odštampano je obavještenje vlasnicima računa o tome kojoj instituciji mogu da se žale ukoliko na računu nije adekvatno iskazan broj vaučera po nekom od osnova i obavještenje o roku u kom se nadležnoj instituciji podnosi žalba.Na primjer, ukoliko nekome na računu nije iskazan broj vaučera po osnovu državljanstva žaliće se Službi platnog prometa, a kao dokument kojim se dokazuje pravo na osnovni broj vaučera služi potvrda o registraciji ili potvrda iz MUP-a o predatom Obrascu o nenalasku u bazi podataka. Za pogrešno dodijeljen broj dodatnih vaučera, vlasnik računa žaliće se nadležnom ministarstvu na osnovu čije evidencije je do
dijeljen broj dodatnih vaučera.Troškove štampanja i slanja kontrolnog izvoda snosi lice koje je vlasnik jedinstvenog privatizacionog računa, a platiće ih prilikom podnošenja prvog naloga za prenos vaučera sa svog računa u iznosu od 2 KM. Ukoliko nekome kontrolni izvod ne bude stigao poštom, moći će ga podići u Službi platnog prometa gdje mu je otvoren jedinstveni privatizacioni račun, a koju je naznačio prilikom registracije.
Sve ove radnje možemo smatrati pripremnim da be se došlo do vaučera u obliku u kojem se može raspolagati sa njima, jer tek otvaranjem privatizacionog računa i slanjem kontrolnog izvoda stiču se preduslovi raspolaganja i prometovanja vaučerima.
Vaučeri se mogu prodati, pokloniti, naslijediti, mogu se uložiti u privatizacione investicione fondove ili ulagati u preduzeća čiji se kapital dijeli u vaučer ponudi.
Što se tiče prodaje vaučera treba imati u vidu da vaučer nema svoju nominalnu vrijednost, te cijena kuju će neko dobiti za svoj vaučer zavisi od toga koliko je kupac spreman da plati, dakle ta cijena je određena odnosom ponude i tražnje na crnom tržištu. S obzirom na iskustva drugih zemalja prodavac bi u suštini time dobio veoma malo, a izgubio mogućnost da dobije dio državnog kapitala preduzeća po vlastitom izboru.
Jedna od mogućnosti je ulaganje vaučera u privatizacione investicione fondove. U slučaju da vlasnik vaučera ne zna ili nije siguran u koje preduzeće da uloži svoje vaučere, ima mogućnost ulaganja u Privatizacioni investicioni fond čime postaje akcionar PIF, a on će vršiti
ulaganje vaučera u preduzeća u RS. Na ovaj način smanjuje se rizik plasmana vaučera za valsnika vaučera, jer Fond s obzirom na veliki broj prikupljenih vaučera ima veću mogućnost plasmana vaučera odnosno veću mogućnost disperzije rizika.Sa Privatizacionim
investicionim fondom upravlja Društvo za upravljanje investicionim fondom gdje rade stručnjaci za investicije, tj. top-menadžeri. Da bi se fond mogao osnovati mora da ispuni zakonski cenzus odnosno da sakupi odgovarajući broj vaučera u određenom vremenskom periodu, u kojem organizuje kampanju za sakupljanje vaučera. Ukoliko Privatizacioni investicioni fond ne sakupi dovoljan broj vaučera, vaučeri do tada uloženi na njegov račun vratiće se vlasnicima na njihove privatizacione račune, da bi ih mogli uložiti u drugi investicioni fond ili ih ulagati u preduzeća u vaučer ponudi po sopstvenom izboru."Privatizacija i vi"