Foto-žurnal

"Došao je rat… Mi, koji ga po prvi put doživljujemo vidimo da je slavna smrt najstrašnije što rat sobom donosi. Vidimo da je rat jedan otrov koji truje, ali i leči i podmlađuje," pričao je svojevremeno vladika Nikolaj Velimirović.

Doboj, grad heroj i grad heroja, ovu mudru misao na vlastitoj sudbini je do kraja spoznao. Mada je sve četiri ratne godine bio na meti neprijateljske artiljerije i kao takav za mnogobrojne srpske prognanike iz centralne Bosne, pogotovo iz onih gradova koji gravitiraju Ozrenu, bio je sinonim slobode o kojoj su sanjali.

Danas to je grad sa bezbroj problema, tačnije nezacijeljenih ratnih rana. Mahom zato što su brojne porodice izgubile svoje hranioce, a onda od društva gotovo zaboravljene i prepuštene same sebi. Zato što sloboda nikada ne "peva kao što sužnji pevaju o njoj". Zato što brojne ratne podvige, niti Bog plati, niti narod pozlati.

I u ovom foto-žurnalu koji je samo jedna strana ogromnog romana dobojske ratne epopeje potvrđuje se pravilo da bogataš u rat daje vola, a siromah sina. I više, ako ih ima. Zar to ne potvrđuje i foto-objektiv, koji, iako skromnih mogućnosti, odslikava socijalnu situaciju jučerašnjih heroja?

O njima, koji danas zbog gubitka dijelova svoga tijela zavise od tuđe njege i pomoći, o porodicama poginulih boraca, koje su mahom prepune nejači, danas brigu brinu isključivo malobrojni ljudi dobre volje. Uglavnom oni koji su doživjeli sličnu sudbinu, a samo su zahvaljujući svom fizičkom i materijalnom stanju u boljoj poziciji. Njih da nije, kako stvari stoje, nažalost, dostojanstvo najvećih ratnih stradalnika, ali i ljudi bez kojih ne bi bilo ni Republike Srpske, bi bilo pogaženo.

A staro je pravilo da država koja zaboravi svoje poginule heroje, bolje da se ni rodila nije.